یکی از باورهای رایج میان رانندگان این است که هرچه روغن موتور غلیظ‌تر باشد، محافظت بیشتری از قطعات داخلی موتور ایجاد می‌کند. اما آیا روغن موتور غلیظ‌تر واقعاً عملکرد بهتری دارد؟ از نظر علمی، گرانروی بیشتر همیشه به معنای محافظت مؤثرتر نیست. روغن موتور باید تعادل مناسبی میان تشکیل لایه محافظ، قابلیت جریان و کاهش اصطکاک برقرار کند تا بتواند وظیفه روانکاری را به‌درستی انجام دهد.
نقش گرانروی در ایجاد لایه محافظ روغن
گرانروی (Viscosity) نشان‌دهنده میزان مقاومت روغن در برابر جریان یافتن است. روغن موتور با تشکیل لایه‌ای میان سطوح متحرک، به کاهش تماس مستقیم قطعات فلزی و جلوگیری از سایش کمک می‌کند.
افزایش گرانروی در شرایط مشخص می‌تواند به تشکیل لایه روغن ضخیم‌تر کمک کند؛ اما اگر گرانروی از محدوده موردنیاز موتور بیشتر باشد، مقاومت جریان افزایش می‌یابد و ممکن است بازده روانکاری کاهش پیدا کند.
روغن موتور غلیظ‌تر چه تأثیری بر عملکرد موتور دارد؟
در زمان روشن شدن موتور، به‌ویژه در هوای سرد، روغن باید بتواند به بخش‌های مختلف سیستم روانکاری جریان پیدا کند. استفاده از روغن بیش‌ازحد غلیظ و نامتناسب با طراحی موتور می‌تواند مقاومت بیشتری در برابر پمپاژ ایجاد کند و روانکاری اولیه قطعات را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین گرانروی بالاتر ممکن است اتلاف انرژی ناشی از اصطکاک سیال را افزایش دهد و در برخی موتورها باعث افزایش مصرف سوخت شود. بنابراین، انتخاب روغن موتور غلیظ‌تر بدون توجه به مشخصات فنی خودرو، الزاماً محافظت بیشتری ایجاد نمی‌کند.
آیا روغن رقیق‌تر همیشه انتخاب بهتری است؟
همان‌طور که گرانروی بیش‌ازحد می‌تواند مشکل‌ساز باشد، استفاده از روغنی با گرانروی کمتر از مقدار موردنیاز موتور نیز مناسب نیست.
در شرایط دمای بالا و بارگذاری سنگین، روغن باید بتواند ضخامت لایه روانکار کافی را حفظ کند. اگر گرانروی بیش‌ازحد پایین باشد، احتمال کاهش ضخامت لایه محافظ و افزایش تماس و سایش قطعات وجود دارد.
در نتیجه، عملکرد مطلوب موتور به انتخاب گرانروی متناسب با طراحی و شرایط واقعی کارکرد آن وابسته است.
چرا طراحی موتور در انتخاب گرانروی اهمیت دارد؟
موتورهای مختلف براساس عواملی مانند فاصله میان قطعات، نوع یاتاقان‌ها، طراحی پمپ روغن و شرایط دمایی، نیازهای روانکاری متفاوتی دارند.
روغنی که برای یک موتور محافظت مطلوبی فراهم می‌کند، ممکن است برای موتور دیگری مناسب نباشد. به همین دلیل، سازندگان خودرو گرید گرانروی موردنیاز را براساس طراحی موتور، آزمایش‌های فنی و شرایط عملکردی تعیین می‌کنند.
انتخاب روغن باید مطابق گریدها و مشخصات عملکردی تأییدشده توسط سازنده خودرو باشد.
کیفیت محافظت فقط به غلظت روغن وابسته نیست
علاوه بر گرانروی، کیفیت روغن پایه، ترکیب افزودنی‌های ضدسایش، پایداری حرارتی، مقاومت در برابر اکسیداسیون و توانایی کنترل رسوبات نیز در محافظت از موتور نقش دارند.
در نتیجه، نمی‌توان کیفیت دو روغن موتور را صرفاً براساس میزان غلظت آن‌ها مقایسه کرد. استانداردهای عملکردی معتبر مانند API و ACEA و تأییدیه‌های اختصاصی سازنده نیز باید در انتخاب محصول مناسب بررسی شوند.
نتیجه‌گیری؛ محافظت بهتر با انتخاب گرانروی صحیح
بهترین روغن موتور، غلیظ‌ترین یا رقیق‌ترین روغن موجود نیست؛ بلکه روغنی است که ویژگی‌های آن با نیاز فنی موتور هماهنگی داشته باشد.
انتخاب گرانروی مناسب می‌تواند به کاهش سایش، حفظ عملکرد سیستم روانکاری و افزایش دوام قطعات کمک کند. بنابراین، به‌جای تکیه بر تصور رایج درباره غلظت بیشتر، باید مشخصات فنی و توصیه‌های سازنده خودرو را مبنای انتخاب قرار داد.
شرکت روغن موتور پردیس بر اهمیت انتخاب علمی روانکارها و استفاده از روغن موتور متناسب با استانداردهای فنی و شرایط واقعی کارکرد تأکید دارد.